આધુનિક યુગમાં ડિજિટલ તકનીકીનો ઉપયોગ વહીવટી ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવી રહ્યો છે. જેમાં ગુજરાતના અરવલ્લી જિલ્લામાં રેવન્યુ વિભાગે આવી જ સફળતા હાંસલ કરી છે. iRCMS (Integrated Revenue Case Management System) પોર્ટલના અસરકારક અમલ દ્વારા જિલ્લાની વિવિધ રેવન્યુ કોર્ટોમાં વર્ષોથી પેન્ડિંગ રહેલા જમીન સંબંધિત કેસોનો માત્ર છ માસની સમયમર્યાદામાં નિકાલ કરવામાં આવ્યો છે. આ સિદ્ધિ માત્ર એક વહીવટી આંકડો નથી, પરંતુ તે ડિજિટલ ગવર્નન્સની શક્તિ અને અધિકારીઓના સમર્પણનું જીવંત ઉદાહરણ છે.
અરવલ્લી જિલ્લામાં કુલ ૧૦,૧૯૭ જમીન સંબંધિત કેસોનો ન્યાયોચિત અને પારદર્શી નિકાલ કરવામાં આવ્યો છે. આ કેસોમાં પક્ષકારોને રૂબરૂ સાંભળીને નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા, જેથી ન્યાયની પ્રક્રિયા વધુ વિશ્વસનીય અને માનવીય બની. આ કેસોનું વિભાજન જોઈએ તો મામલતદાર કચેરીઓની કોર્ટોમાં કુલ ૬,૦૭૦ કેસોનો સમાવેશ થાય છે. આમાં બાયડમાં ૭૭૮, ભિલોડામાં ૭૧૫, ધનસુરામાં ૪૫૮, માલપુરમાં ૭૬૮, મેઘરજમાં ૨,૫૮૬ અને મોડાસામાં ૭૬૫ કેસોનો નિકાલ થયો. પ્રાંત અધિકારી કચેરીઓમાં કુલ ૩,૪૦૧ કેસોનો નિકાલ કરવામાં આવ્યો, જેમાં મોડાસામાં ૧,૮૭૫ અને બાયડમાં ૧,૫૨૬ કેસો સામેલ છે. આ ઉપરાંત કલેક્ટર કચેરીમાં ૭૨૬ કેસોનો પણ સમયબદ્ધ નિકાલ થયો. આ તમામ કેસોનો નિકાલ માત્ર છ માસ અથવા તેનાથી પણ ઓછા સમયમાં પૂર્ણ થયો છે, જે અત્યાર સુધીની વહીવટી પ્રક્રિયાઓમાં દુર્લભ છે.
આ સફળતાનું મુખ્ય કારણ iRCMS પોર્ટલનો સમયોચિત અને વ્યૂહાત્મક ઉપયોગ છે. આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મે કેસોની ઓનલાઇન મોનિટરિંગ, ડિજિટલ રેકોર્ડ મેનેજમેન્ટ અને ત્વરિત સુનાવણીની વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરી. પરિણામે વહીવટી કાર્યક્ષમતામાં અભૂતપૂર્વ વધારો થયો અને કેસોના પેન્ડન્સીનો બોજો નોંધપાત્ર રીતે ઘટ્યો. પરંપરાગત પદ્ધતિઓમાં જ્યાં કેસો વર્ષો સુધી ખેંચાતા હતા, ત્યાં આ ડિજિટલ અભિગમે સમયની બચત સાથે પારદર્શિતા પણ વધારી.
આ સિદ્ધિનો સૌથી મોટો લાભ સામાન્ય નાગરિકોને મળ્યો છે. જમીન વિવાદોના કારણે વર્ષોથી માનસિક તણાવ, આર્થિક નુકસાન અને કાનૂની ઝંઝટોમાં ફસાયેલા હજારો જમીન માલિકો અને પક્ષકારોને આ કામગીરીએ મુક્તિ આપી છે. આનાથી ગ્રામીણ અર્થતંત્રને પણ બળ મળ્યું છે, કારણ કે જમીનના સ્પષ્ટ માલિકી હક્કથી ખેતી, વેચાણ અને વિકાસની પ્રક્રિયાઓ વેગ પકડી શકે છે. અરવલ્લી જિલ્લો આજે ગુજરાત રાજ્યમાં રેવન્યુ કેસ નિકાલના ક્ષેત્રે એક આદર્શ જિલ્લો બની ગયો છે, જે અન્ય જિલ્લાઓ માટે પ્રેરણારૂપ છે.
ડિજિટલ તંત્રનો સમર્પિત અને વ્યવસ્થિત ઉપયોગ કરીને વહીવટી પડકારોને હલ કરવા સાથે નવી ઊંચાઈએ પણ લઈ જઈ શકાય છે. જિલ્લા કલેક્ટર તથા તમામ રેવન્યુ અધિકારીઓની આ અદ્ભુત સિદ્ધિ બદલ તેઓ અભિનંદનને પાત્ર છે. આવી સફળતાઓ ભવિષ્યમાં પણ નાગરિકો માટે વધુ ઝડપી અને ન્યાયી વહીવટનું વચન આપે છે.
