બજેટ ૨૦૨૬માં, સરકારે મૂડી ખર્ચ (મૂડીખર્ચ) અથવા માળખાગત ખર્ચને રેકોર્ડ સ્તરે વધાર્યો છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે કુલ ₹૧૨.૨ લાખ કરોડનો મૂડીખર્ચ ફાળવ્યો છે, જે ગયા વર્ષના ₹૧૧.૧૧ લાખ કરોડ કરતા લગભગ ૧૦% વધુ છે. ચાલો જાણીએ કે કયા ક્ષેત્રોને સૌથી વધુ ભંડોળ મળ્યું છે. આ બજેટમાં સૌથી વધુ ભંડોળ મેળવનારા ટોચના ક્ષેત્રોની યાદી અહીં છે:
1. સંરક્ષણ મંત્રાલય – ₹૭.૮ લાખ કરોડ
આ વખતે સંરક્ષણ ક્ષેત્રને સૌથી મોટો હિસ્સો મળ્યો છે. સંરક્ષણ દળોના આધુનિકીકરણ માટે ₹૨.૧ લાખ કરોડ અલગ રાખવામાં આવ્યા છે. આનો ઉપયોગ નવા ફાઇટર એરક્રાફ્ટ, સબમરીન અને સ્વદેશી શસ્ત્રો ખરીદવા માટે કરવામાં આવશે.
2. રેલવે અને પરિવહન
સાત નવા હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર (જેમ કે મુંબઈ-પુણે, દિલ્હી-વારાણસી) માટે નોંધપાત્ર ફાળવણી કરવામાં આવી છે. ટ્રેનોમાં “કવચ” (અથડામણ વિરોધી ટેકનોલોજી) સ્થાપિત કરવા માટેનું બજેટ વધારવામાં આવ્યું છે. પશ્ચિમ બંગાળના દાનકુની અને સુરત વચ્ચે એક નવો “ડેડિકેટેડ ફ્રેઇટ કોરિડોર” જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.
3. ઉત્પાદન અને ચિપ્સ
ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે ફાળવણી વધારીને ₹40,000 કરોડ કરવામાં આવી છે. “ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન”નો બીજો તબક્કો ISM 2.0 હેઠળ શરૂ કરવામાં આવશે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ભારતને ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે વૈશ્વિક હબ બનાવવાનો છે.
4. કૃષિ અને ગ્રામીણ વિકાસ
“ભારત-વિસ્ટાર” નામના AI પોર્ટલ માટે ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવ્યું છે. જળાશયો અને અમૃત સરોવરોના વિકાસ માટે નોંધપાત્ર રકમ ફાળવવામાં આવી છે. નાના ઉદ્યોગો માટે ₹10,000 કરોડનું MSME ગ્રોથ ફંડ બનાવવામાં આવ્યું છે.
5 આરોગ્ય અને બાયો-ફાર્મા
નવી રસીઓ અને દવાઓ પર સંશોધનને સરળ બનાવવા માટે આગામી પાંચ વર્ષ માટે ₹10,000 કરોડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. રાજ્યોને પાંચ નવા મેડિકલ હબ સ્થાપિત કરવા માટે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે.
