દિવાળી નજીક આવતાં ફટાકડાના વેપારીઓ દ્વારા સ્ટોકનો સંગ્રહ શરૂ, ગોડાઉન અને દુકાનોમાં કેટલો જથ્થો રાખવામાં આવે છે તે તપાસવાનો સમય પાક્યો
અરવલ્લી: દિવાળીનો તહેવાર નજીક આવી રહ્યો છે ત્યારે અરવલ્લી જિલ્લામાં ફટાકડાના વેપારીઓ દ્વારા વેચાણની તૈયારીઓ શરૂ કરવામાં આવી રહી છે. જોકે, આ દરમિયાન ફટાકડાની દુકાનો અને ગોડાઉન અને દુકાનોમાં નિયમ મુજબનો જથ્થો રાખવામાં આવે છે કે નહીં, વેપારીઓ પાસે કેટલા કિલો ફટાકડાનો સ્ટોક છે અને આગ જેવી દુર્ઘટના સામે રક્ષણ માટે યોગ્ય ફાયર સેફ્ટીની વ્યવસ્થા છે કે નહીં, તેવા સવાલો ઊભા થયા છે.
ફટાકડા જ્વલનશીલ હોવાથી તેના સંગ્રહ અને વેચાણમાં સુરક્ષાના નિયમોનું પાલન કરવું અત્યંત જરૂરી છે. નિયમ કરતાં વધુ જથ્થાનો સંગ્રહ, આગ ઓલવવાનાં સાધનોનો અભાવ અથવા સુરક્ષાના નિયમોમાં બેદરકારી ગંભીર દુર્ઘટનાને નોતરી શકે છે. રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં સમયાંતરે ફટાકડાની દુકાનો અને ગોડાઉનમાં આગ લાગવાની ઘટનાઓ સામે આવતી રહી છે, જેમાં જાનમાલનું નુકસાન પણ થતું હોય છે. આવી ઘટનાઓ બાદ પ્રાથમિક તપાસમાં સુરક્ષાને લગતી ક્ષતિઓ સામે આવતી હોવાના કિસ્સાઓ પણ જોવા મળે છે.
અરવલ્લી જિલ્લામાં પણ થોડાં વર્ષો અગાઉ ફટાકડાના ગોડાઉનમાં ભીષણ આગ લાગવાની ઘટના બની હતી. આવી ઘટના ફરી ન બને તે માટે દિવાળીના તહેવાર પહેલાં જ તંત્ર દ્વારા સાવચેતીનાં પગલાં લેવામાં આવે તે જરૂરી છે.
કેટલા કિલો સ્ટોકની મંજૂરી અને વાસ્તવિક જથ્થો કેટલો?
ફટાકડાના વેપારીઓને આપવામાં આવેલી પરવાનગીમાં નિર્ધારિત જથ્થાની મર્યાદા શું છે અને વાસ્તવમાં દુકાનો તથા ગોડાઉનમાં કેટલો જથ્થો રાખવામાં આવ્યો છે, તેની ચકાસણી થવી જોઈએ. દરેક વેપારી પાસે માન્ય લાઇસન્સ છે કે નહીં, મંજૂર સ્થળે જ ફટાકડાનો સંગ્રહ કરવામાં આવ્યો છે કે નહીં તથા લાઇસન્સની શરતોનું પાલન થાય છે કે નહીં, તે પણ તપાસનો મહત્ત્વનો મુદ્દો છે.
આ ઉપરાંત, ફાયર એક્સટિંગ્વિશર સહિતનાં જરૂરી અગ્નિશામક સાધનો ઉપલબ્ધ છે કે નહીં, દુકાન અને ગોડાઉનમાં સુરક્ષિત રીતે અવરજવર થઈ શકે તેવી વ્યવસ્થા છે કે નહીં તથા કટોકટીના સમયે આગ પર કાબૂ મેળવવા માટે પૂરતી સગવડો છે કે નહીં, તેની પણ ચકાસણી જરૂરી છે.
પ્રાંત અને કલેક્ટર કચેરી સુધી તંત્રની જવાબદારી
દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન લોકોની ભીડ અને ફટાકડાના વેચાણમાં વધારો થવાની શક્યતા હોવાથી સંબંધિત વિભાગો દ્વારા સમયસર તપાસ કરવામાં આવે તે જરૂરી છે. પ્રાંત અધિકારી, જિલ્લા વહીવટી તંત્ર, સંબંધિત લાઇસન્સિંગ સત્તાધિકારીઓ અને ફાયર વિભાગ વચ્ચે સંકલન કરીને દુકાનો તથા ગોડાઉનની તપાસ કરવામાં આવે તો નિયમોના પાલન અંગે સ્પષ્ટતા થઈ શકે છે.
હવે સવાલ એ છે કે અરવલ્લી જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દિવાળી પહેલાં ફટાકડાની દુકાનો અને ગોડાઉનમાં સ્ટોકની મર્યાદા, લાઇસન્સ અને ફાયર સેફ્ટીની તપાસ કરશે? કોઈ દુર્ઘટના બને ત્યાર બાદ કાર્યવાહી કરવાને બદલે અગાઉથી તપાસ અને જરૂરી સુધારાત્મક પગલાં લેવામાં આવે તો સંભવિત જાનહાનિ અને નુકસાન અટકાવવામાં મદદ મળી શકે છે.
હાલમાં અરવલ્લી જિલ્લામાં ફટાકડાના વેપારીઓ પાસે કેટલો સ્ટોક છે અને તંત્ર દ્વારા તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે કે નહીં, તે અંગે સત્તાવાર માહિતી મેળવવી જરૂરી છે.
